دقیقه
3 مهر 1405اگر تصمیم گرفتهاید فروشگاه اینترنتی راهاندازی کنید، وسوسهبرانگیز است که مستقیم سراغ انتخاب قالب، طراحی صفحه اول یا مقایسه تکنولوژیها بروید. اما بخش مهمی از موفقیت فروشگاه قبل از شروع طراحی تعیین میشود: آیا اطلاعات محصول آماده است؟ قیمت و موجودی چطور مدیریت میشود؟ سفارش را چه کسی تحویل میگیرد؟ ارسال، مرجوعی و پشتیبانی چه فرایندی دارند؟
فروشگاه اینترنتی فقط مجموعهای از صفحات محصول نیست؛ بخشی از عملیات واقعی کسبوکار است. اگر اطلاعات و فرایندهای پشت فروش آماده نباشند، حتی یک سایت زیبا هم خیلی زود با محصول ناموجود، قیمت اشتباه، سفارش گمشده یا پاسخگویی نامنظم روبهرو میشود.
در این راهنما، قبل از ورود به طراحی و توسعه، یک چکلیست عملی میسازیم تا مشخص شود چه چیزهایی باید آماده باشند، چه تصمیمهایی را میتوان به بعد موکول کرد و چه اطلاعاتی باید در اختیار تیم طراحی فروشگاه قرار بگیرد.
قبل از طراحی فروشگاه، اول مدل فروش را مشخص کنید
دو فروشگاه با ظاهر مشابه ممکن است پشت صحنه کاملاً متفاوتی داشته باشند. یک فروشگاه فقط ۳۰ محصول با موجودی ثابت دارد و دیگری هزاران کالا، چند انبار، قیمت متغیر یا فروش حضوری همزمان دارد. قبل از انتخاب ابزار باید بدانیم سفارش در کسبوکار شما واقعاً چگونه شکل میگیرد.
- چه محصولاتی قرار است آنلاین فروخته شوند؟
- قیمت ثابت است یا بعضی محصولات نیاز به استعلام دارند؟
- موجودی از کجا خوانده میشود و چه کسی آن را بهروز میکند؟
- فروش حضوری و آنلاین از یک موجودی مشترک استفاده میکنند؟
- ارسال با پست، پیک، باربری یا روش دیگری انجام میشود؟
- آیا بعضی مشتریان قیمت یا شرایط خرید متفاوت دارند؟
- بعد از ثبت سفارش چه کسی مسئول پردازش و پیگیری است؟
پاسخ همین سؤالها میتواند تعیین کند یک فروشگاه استاندارد کافی است یا به اتصال با انبار، CRM، حسابداری یا توسعه اختصاصی نیاز دارید. تکنولوژی باید بعد از شناخت این فرایند انتخاب شود.
گام اول: محصولات اولیه را انتخاب کنید؛ لازم نیست همهچیز از روز اول آنلاین باشد
اگر صدها یا هزاران محصول دارید، ورود همه آنها به نسخه اول معمولاً پروژه را کند و پرخطا میکند. بهتر است محصولات را بر اساس فروش، سود، آمادگی اطلاعات و امکان ارسال اولویتبندی کنید و نسخه اول را با گروهی شروع کنید که واقعاً آماده فروش آنلاین هستند.
برای مثال، یک ابزارفروشی با چند هزار قلم کالا میتواند ابتدا ۵۰ تا ۲۰۰ محصول پرفروش و قابلمدیریت را وارد کند. این کار اجازه میدهد فرایند عکس، محتوا، قیمت، موجودی، سفارش و ارسال با حجم کنترلشده آزمایش شود و بعد کاتالوگ توسعه پیدا کند.
گام دوم: دستهبندی محصولات را قبل از ورود اطلاعات طراحی کنید
دستهبندی فقط برای منوی سایت نیست؛ روی پیدا کردن محصول، فیلترها، لینکسازی داخلی و توسعه کاتالوگ اثر میگذارد. اگر هر محصول بدون ساختار مشخص وارد شود، بعداً اصلاح صدها صفحه زمان و هزینه بیشتری میگیرد.
دستهها را از نگاه مشتری طراحی کنید، نه صرفاً ساختار داخلی انبار. مشتری باید بتواند از یک گروه کلی به گزینههای دقیقتر برسد و هر محصول جای مشخصی در ساختار داشته باشد. Google نیز در مستندات Ecommerce روی ارتباط صفحات از طریق Navigation و لینکهای داخلی قابل Crawl تأکید میکند.
گام سوم: برای هر محصول یک الگوی اطلاعات ثابت بسازید
یکی از مهمترین کارهای قبل از طراحی فروشگاه، تبدیل دانش پراکنده فروشنده به داده ساختاریافته است. اگر اطلاعات هر محصول با فرم و منطق متفاوتی تحویل تیم سایت شود، هم ورود محتوا سختتر میشود و هم تجربه صفحات محصول ناهماهنگ خواهد بود.
حداقل اطلاعات موردنیاز برای بیشتر محصولات شامل این موارد است:
- نام دقیق محصول
- برند و مدل
- دسته و زیردسته
- توضیح کوتاه و توضیح کامل
- ویژگیها و مشخصات فنی
- قیمت یا وضعیت استعلام
- موجودی یا وضعیت قابل سفارش بودن
- تصاویر واقعی
- گزینههایی مانند رنگ، سایز یا مدل در صورت وجود
- شرایط گارانتی، ارسال یا مرجوعی در صورت نیاز
Google برای صفحات محصول نیز اطلاعاتی مانند قیمت، Availability، Shipping و Return policy را در تجربههای مرتبط با Merchant listings به رسمیت میشناسد. اگر محصول Variant دارد، مثل رنگ یا سایز، بهتر است رابطه میان Variantها از ابتدا مشخص باشد تا ساختار محصول بعداً به وصلههای موقت تبدیل نشود.
گام چهارم: عکس محصول را به انتهای پروژه موکول نکنید
فروشگاه بدون تصویر مناسب معمولاً دیرتر از چیزی که تصور میکنید آماده میشود. اگر قرار است صدها محصول عکاسی شوند، همین بخش میتواند از طراحی سایت زمان بیشتری بگیرد. قبل از شروع پروژه مشخص کنید چه تعداد محصول عکس آماده دارد و برای بقیه چه برنامهای دارید.
برای هر گروه محصول استاندارد ثابتی تعریف کنید: نسبت تصویر، پسزمینه، تعداد نماها، نام فایل و حداقل کیفیت. تصاویر باید برای وب بهینه شوند تا کیفیت مناسب با حجم منطقی داشته باشند و Alt آنها نیز بر اساس خود تصویر و محصول نوشته شود.
گام پنجم: قیمت و موجودی باید یک مرجع مشخص داشته باشند
اگر قیمت و موجودی در چند فایل، ذهن چند فروشنده و نرمافزارهای مختلف پخش شدهاند، سایت نمیتواند خودش این آشفتگی را حل کند. ابتدا مشخص کنید مرجع اصلی چیست و تغییر قیمت یا موجودی چگونه به فروشگاه منتقل میشود.
برای فروشگاه کوچک ممکن است مدیریت مستقیم داخل سایت کافی باشد. در کسبوکار بزرگتر شاید لازم باشد فروشگاه با نرمافزار حسابداری، انبار یا سیستم داخلی از طریق API همگام شود. معیار تصمیم تعداد محصول، دفعات تغییر و هزینه خطای انسانی است.
گام ششم: فرایند ارسال را قبل از اولین سفارش طراحی کنید
مشتری بعد از پرداخت انتظار دارد بداند سفارش چگونه و چه زمانی به دستش میرسد. محدوده ارسال، هزینه، زمان تقریبی و روشهای موجود باید قبل از راهاندازی مشخص باشند تا در Checkout و صفحات راهنما قابل توضیح باشند.
- ارسال درونشهری و بینشهری چگونه انجام میشود؟
- هزینه ثابت است یا بر اساس وزن، شهر یا مبلغ سفارش تغییر میکند؟
- ارسال رایگان از چه مبلغی فعال میشود؟
- چه روزهایی سفارش پردازش میشود؟
- کالاهای سنگین، شکستنی یا خاص چه شرایطی دارند؟
- کد رهگیری چگونه به مشتری اعلام میشود؟
این تصمیمها مستقیماً روی تنظیمات فروشگاه و تجربه Checkout اثر میگذارند. بهتر است قبل از طراحی نهایی مسیر خرید، پاسخ آنها روشن باشد.
گام هفتم: قوانین مرجوعی، لغو و پشتیبانی را مکتوب کنید
بخش زیادی از اعتماد مشتری بعد از دیدن محصول شکل نمیگیرد؛ زمانی ساخته میشود که بداند اگر سفارش اشتباه بود، آسیب دید یا نظرش تغییر کرد چه اتفاقی میافتد. قوانین مبهم باعث تماسهای بیشتر و اختلاف بعد از خرید میشوند.
مشخص کنید چه کالاهایی قابل مرجوعیاند، مهلت چقدر است، هزینه بازگشت با چه کسی است، بازپرداخت چگونه انجام میشود و مشتری از چه کانالی درخواست خود را ثبت میکند. متن نهایی باید با شرایط واقعی کسبوکار و الزامات قانونی مرتبط با فعالیت شما هماهنگ شود.
گام هشتم: روش پرداخت و وضعیت سفارشها را مشخص کنید
در سادهترین حالت، مشتری محصول را انتخاب و آنلاین پرداخت میکند. اما همه کسبوکارها این مدل را ندارند؛ ممکن است پرداخت پس از تأیید موجودی، بیعانه، پرداخت سازمانی یا درخواست پیشفاکتور لازم باشد.
همچنین وضعیتهای سفارش باید برای تیم و مشتری قابلفهم باشند؛ مثلاً ثبتشده، در انتظار پرداخت، در حال آمادهسازی، ارسالشده، تکمیلشده یا لغوشده. این ساختار بعداً پایه پیامکها، اعلانها و گزارشها میشود.
گام نهم: صفحات اعتمادساز را همزمان با فروشگاه آماده کنید
کاربر فقط صفحه محصول را نمیبیند. مخصوصاً اگر برند را نمیشناسد، ممکن است قبل از خرید درباره مجموعه، راههای تماس، روش ارسال یا تجربه مشتریان جستجو کند. بنابراین محتوای این صفحات نباید به روز آخر پروژه موکول شود.
- درباره ما
- تماس با ما و اطلاعات واقعی کسبوکار
- راهنمای ارسال
- شرایط بازگشت و مرجوعی
- سؤالهای پرتکرار
- راهنمای خرید یا انتخاب محصول در صورت نیاز
- صفحات قانونی و حریم خصوصی متناسب با کسبوکار
گام دهم: مسئولیتهای بعد از راهاندازی را تعیین کنید
یکی از دلایل شکست فروشگاهها این است که همه انرژی روی «تحویل سایت» گذاشته میشود، اما معلوم نیست روز بعد چه کسی قیمت را اصلاح میکند، سفارش را پاسخ میدهد، محصول جدید اضافه میکند یا مشکل مشتری را پیگیری میکند.
قبل از Launch برای حداقل این نقشها مسئول مشخص کنید: مدیریت محصول و موجودی، پردازش سفارش، پشتیبانی مشتری، محتوا و بازاریابی، و رسیدگی فنی. در تیم کوچک ممکن است یک نفر چند نقش داشته باشد؛ مهم این است که مسئولیت بدون صاحب باقی نماند.
گام یازدهم: سئو و اندازهگیری را از ابتدا در معماری ببینید
سئو چیزی نیست که بعد از تحویل فروشگاه به آن اضافه شود. نام دستهها، URL محصولات، ساختار لینک داخلی، محتوای صفحات و حتی تصمیم درباره Variantها میتواند روی قابلیت Crawl و درک سایت اثر بگذارد.
از ابتدا Search Console و Analytics را در برنامه قرار دهید و مشخص کنید چه رویدادهایی برای کسبوکار مهماند: مشاهده محصول، افزودن به سبد، شروع Checkout، خرید، درخواست قیمت یا تماس. بدون اندازهگیری نمیدانید مشکل فروشگاه کمبود ورودی است یا ضعف تبدیل.
چه چیزهایی را لازم نیست قبل از نسخه اول بسازید؟
آمادهسازی خوب به معنی بزرگکردن Scope پروژه نیست. برعکس، وقتی نیازهای اصلی روشن باشند راحتتر میتوانید امکاناتی را که هنوز توجیه ندارند کنار بگذارید و نسخه اول را سریعتر به مشتری واقعی برسانید.
- اپلیکیشن موبایل بدون نیاز اثباتشده
- باشگاه مشتریان پیچیده از روز اول
- اتوماسیونهای متعدد قبل از شکلگیری فرایند واقعی
- سیستم پیشنهاد محصول بسیار پیچیده
- اتصال به هر نرمافزاری که در آینده شاید استفاده شود
- ورود تمام محصولات کماهمیت فقط برای کاملبودن کاتالوگ
نسخه اول باید حداقل زیرساختی باشد که مشتری بتواند با اعتماد محصول مناسب را پیدا کند و کسبوکار بتواند سفارش را بدون آشفتگی پردازش کند.
اطلاعاتی که باید به تیم طراحی فروشگاه تحویل دهید
اگر این بسته اطلاعاتی قبل از شروع آماده باشد، برآورد زمان و هزینه دقیقتر میشود و طراحی کمتر بر اساس حدس جلو میرود. این بسته میتواند در یک فایل یا فضای مشترک مدیریت شود و در طول پروژه تکمیل شود.
- معرفی کسبوکار و مخاطبان اصلی
- لیست دستهها و محصولات نسخه اول
- نمونه اطلاعات کامل چند محصول
- فایل تصاویر و هویت بصری
- قوانین قیمت، موجودی، ارسال و مرجوعی
- روشهای پرداخت و صدور فاکتور
- نقشهای کاربران یا مشتریان خاص در صورت وجود
- نرمافزارهایی که واقعاً باید به سایت متصل شوند
- نمونه سایتها یا تجربههایی که از نظر شما مناسباند
- اهداف قابلاندازهگیری نسخه اول
در طراحی فروشگاه اینترنتی، این اطلاعات کمک میکنند قبل از انتخاب راهحل درباره ساختار واقعی فروش تصمیم بگیریم؛ ممکن است WooCommerce کافی باشد یا فرایند شما به توسعه و اتصالهای اختصاصی نیاز داشته باشد.
چکلیست نهایی قبل از شروع طراحی فروشگاه اینترنتی
- محصولات نسخه اول انتخاب شدهاند.
- دستهبندی اولیه مشخص است.
- الگوی اطلاعات محصول آماده است.
- عکس محصولات برنامه مشخص دارد.
- مرجع قیمت و موجودی تعیین شده است.
- روشهای ارسال و هزینهها مشخصاند.
- قوانین مرجوعی و لغو نوشته شدهاند.
- روش پرداخت و وضعیت سفارش مشخص است.
- صفحات اعتمادساز محتوای اولیه دارند.
- مسئول پردازش سفارش و پشتیبانی مشخص است.
- نیازهای اتصال به سیستمهای دیگر مشخص شدهاند.
- Tracking، Search Console و Analytics در برنامه هستند.
- امکانات غیرضروری نسخه اول کنار گذاشته شدهاند.
اگر هنوز نمیدانید سایت فروشگاهی شما دقیقاً چه امکاناتی لازم دارد
لازم نیست قبل از صحبت با تیم اجرا، نام تمام افزونهها و تکنولوژیها را بدانید. چیزی که باید روشن باشد مدل فروش، محصول، مشتری و فرایند عملیات است. تیم فنی باید بر اساس همین نیازها راهحل مناسب را پیشنهاد دهد.
اگر هنوز بین سایت و شبکه اجتماعی مردد هستید، مقاله سایت یا اینستاگرام برای شروع فروش آنلاین نقطه تصمیم قبلی را توضیح میدهد. اگر تصمیم به ساخت فروشگاه گرفتهاید، از صفحه تماس با ما نوع محصولات، تعداد تقریبی آنها، وضعیت فعلی فروش و نیازهای خاص کسبوکارتان را برای ما بنویسید تا Scope اولیه پروژه بر اساس واقعیت کسبوکار بررسی شود.
