دقیقه
28 مهر 1405سه پیشنهاد همکاری سئو دریافت کرده‌اید. در هر سه از تحقیق کلمات کلیدی، تولید محتوا و بهینه‌سازی فنی صحبت شده، اما هنوز معلوم نیست کدام تیم مسئله کسب‌وکار شما را بهتر فهمیده و برنامه کدام‌یک واقعاً قابل اجراست. ظاهر حرفه‌ای فایل و تعداد زیاد اصطلاحات، این ابهام را برطرف نمی‌کند.
برای ارزیابی پیشنهاد همکاری سئو باید مسیر میان مسئله سایت، اقدام پیشنهادی و روش بررسی نتیجه را ببینید. پیشنهاد مناسب توضیح می‌دهد چه چیزی بررسی شده، چه چیزهایی هنوز فرض‌اند، چه کسی کار را انجام می‌دهد و تصمیم بعدی چگونه گرفته می‌شود. قرار نیست پیش از بررسی کامل، همه جزئیات آینده قطعی باشند؛ اما همین محدودیت‌ها هم باید روشن نوشته شوند.
این راهنما برای مرحله انتخاب مجری و بررسی پیشنهاد اولیه است. هدف آن است که بتوانید ابهام‌های مهم را پیش از شروع همکاری پیدا کنید و پیشنهادهای متفاوت را روی یک مبنای مشترک بسنجید، بدون اینکه صرفاً به مبلغ، تعداد مقاله یا وعده رشد تکیه کنید.
آیا پیشنهاد از مسئله کسب‌وکار شما شروع شده است؟
یک پیشنهاد اختصاصی باید نشانی از شناخت پروژه داشته باشد. لازم نیست در مرحله اولیه ممیزی کامل رایگان انجام شده باشد، اما معلوم باشد برنامه برای چه نوع کسب‌وکار، چه مخاطبی و کدام خدمت یا محصول مطرح شده است. اگر نام سایت را از فایل بردارید و متن بدون تغییر برای هر مجموعه‌ای مناسب باشد، هنوز شناخت کافی در پیشنهاد دیده نمی‌شود.
هدف تجاری را به صفحه و مخاطب وصل کنید
عبارت «افزایش ورودی گوگل» به‌تنهایی هدف اجرایی روشنی نیست. برای یک شرکت خدماتی، درخواست مشاوره مرتبط با خدمت سودمندتر ممکن است اهمیت بیشتری از رشد بازدید مقاله‌های عمومی داشته باشد. از مجری بخواهید توضیح دهد کدام بخش کسب‌وکار در اولویت است و چرا صفحات مشخصی برای شروع انتخاب شده‌اند.
این پاسخ باید بر اطلاعات واقعی یا فرض‌های آشکار تکیه کند. مثلاً اگر ظرفیت ارائه خدمت فقط در یک شهر است، پیشنهاد پوشش سراسری باید دلیل داشته باشد. همچنین مشخص شود چه اطلاعاتی از طرف شما برای نهایی‌کردن اولویت‌ها لازم است؛ از حاشیه سود و ظرفیت پاسخ‌گویی گرفته تا تفاوت مشتری مناسب با درخواست نامرتبط.
یافته اولیه را از فرض و بررسی آینده جدا کنید
ممکن است تیمی با مشاهده سایت احتمال دهد بخشی از صفحات تکراری‌اند. این با تشخیص قطعی علت افت عملکرد متفاوت است. در پیشنهاد باید معلوم باشد کدام نتیجه با داده پشتیبانی می‌شود، چه موردی نیاز به بررسی دارد و چه چیزی پس از دریافت دسترسی روشن خواهد شد.
نداشتن همه پاسخ‌ها در جلسه اول، به‌خودی‌خود ضعف نیست. مهم این است که روش رسیدن به پاسخ تعریف شود. اگر هنوز شناخت کافی وجود ندارد، یک مرحله بررسی با خروجی مشخص می‌تواند معقول‌تر از برنامه اجرای مفصلی باشد که بر حدس بنا شده است. جزئیات این مرحله را در مقاله خروجی تدوین استراتژی سئو چیست؟ توضیح داده‌ایم.
برنامه پیشنهادی تا چه اندازه قابل اجرا و تحویل است؟
فهرست بلند فعالیت‌ها زمانی ارزش دارد که به خروجی، مسئول و اولویت تبدیل شود. «سئوی فنی»، «محتوای باکیفیت» یا «لینک‌سازی» نام یک حوزه‌اند و به‌تنهایی نمی‌گویند چه کاری تحویل می‌گیرید. از پیشنهاد بخواهید مسیر اجرا را تا حدی روشن کند که بتوان شروع کار و پیگیری آن را فهمید.
فعالیت را با خروجی قابل بررسی جفت کنید
برای مثال، «بررسی صفحات خدمات» می‌تواند به فهرست مسئله‌ها و پیشنهاد اصلاح ختم شود یا شامل بازنویسی، ثبت تغییر و کنترل نتیجه نیز باشد. این‌ها محدوده یکسانی ندارند. به همین شکل، تهیه دستورکار محتوا با نگارش و انتشار مقاله متفاوت است؛ هر دو می‌توانند خدمت معتبر باشند، به شرط آنکه مرز تحویل روشن باشد.
پیشنهاد لازم نیست برای تمام ماه‌های آینده تعداد تغییرهای جزئی را ثابت کند. با این حال، باید مشخص کند اولین دوره چگونه شروع می‌شود، خروجی‌ها از کجا قابل مشاهده‌اند و پذیرش آن‌ها بر چه مبنایی انجام می‌شود. برنامه‌ای که فقط اصطلاح دارد و تحویل ندارد، مقایسه و پیگیری را دشوار می‌کند.
مسئولیت اجرا و وابستگی‌ها را پیدا کنید
فرض کنید تیم سئو اصلاح ساختار یک قالب را ضروری می‌داند، اما توسعه‌دهنده شما تا چند هفته ظرفیت ندارد. اگر برنامه این وابستگی را نادیده بگیرد، زمان‌بندی روی کاغذ باقی می‌ماند. مسئول پیشنهاد اصلاح، اجرای کد، تأیید تخصصی محتوا و انتشار باید از هم قابل تشخیص باشند.
مسئول ارتباط روزمره و مسیر طرح سؤال نیز اهمیت دارند. مشخص کنید بازخوردها تجمیعی ارسال می‌شوند یا در چند کانال پراکنده‌اند، تأییدها با چه کسی است و تأخیر در دریافت اطلاعات چگونه در برنامه ثبت می‌شود. پاسخ دقیق به این موارد، از یک وعده کلی درباره همراهی مفیدتر است.
اولویت‌بندی باید دلیل داشته باشد
از مجری بخواهید نمونه‌ای از منطق انتخاب کار اول را توضیح دهد. چرا بهبود صفحه خدمت قبل از تولید مقاله پیشنهاد شده یا چرا رفع مانع فنی باید زودتر انجام شود؟ پاسخ باید به مسئله و هدف پروژه برگردد، نه اینکه فقط «این روش همیشگی ماست» باشد.
در عین حال، برنامه باید امکان بازنگری داشته باشد. اگر بررسی اولیه فرض مهمی را رد کرد، چه اتفاقی می‌افتد؟ تعریف سازوکار تغییر اولویت، نشانه بی‌برنامگی نیست؛ کمک می‌کند کار به یافته‌های واقعی وابسته بماند. تفاوت آن با تغییر سلیقه‌ای این است که دلیل و اثر تصمیم ثبت می‌شود.
وعده نتیجه و شواهد تجربه را چگونه بسنجیم؟
مجری باید بتواند تجربه و منطق کارش را توضیح دهد، اما نمودار رشد یا نام مشتری به‌تنهایی علت موفقیت را ثابت نمی‌کند. هدف بررسی نمونه‌کار، شناخت نقش تیم و شرایط پروژه است. هیچ نمونه‌ای هم تضمین نمی‌کند سایت شما با محدودیت‌ها و بازار متفاوت، همان مسیر را طی کند.
نمونه‌کار را با زمینه و نقش تیم بخواهید
به‌جای درخواست صرف تصویر رتبه، بپرسید نقطه شروع چه بوده، چه اقدام‌هایی انجام شده و تیم دقیقاً کدام بخش را بر عهده داشته است. تغییر برند، تبلیغات یا افزایش موجودی محصول ممکن است هم‌زمان با کار سئو اتفاق افتاده باشد. توضیح این شرایط، ارزیابی ادعا را منصفانه‌تر می‌کند.
داده باید بازه و زمینه قابل فهم داشته باشد، اما لازم نیست مجری اطلاعات محرمانه مشتری قبلی را افشا کند. مطالعه موردی ناشناس، توضیح روش و در صورت امکان معرفی مرجع با اجازه او نیز قابل بررسی‌اند. حفاظت از اطلاعات مشتری قبلی را با ناتوانی در توضیح تجربه یکی نگیرید.
تعهد اجرایی را از تضمین رتبه جدا کنید
تعهد به تحویل بررسی، اجرای اصلاح مشخص یا ارائه گزارش با تضمین رتبه یکسان نیست. گوگل صریحاً اعلام می‌کند هیچ‌کس نمی‌تواند رتبه اول را تضمین کند. اگر پیشنهاد بر جایگاه قطعی در موعد ثابت بنا شده، توضیح بیشتر بخواهید و تصمیم را فقط بر آن وعده استوار نکنید.
برآورد نتیجه باید با فرض‌ها و محدودیت‌ها بیان شود. همچنین بپرسید اگر روند مطابق انتظار نبود، چه چیزی بررسی و چگونه برنامه اصلاح می‌شود. برای شناخت عوامل زمانی، مقاله سئو سایت چقدر زمان می‌برد؟ را بخوانید؛ زمان‌بندی اجرایی را نباید با موعد قطعی تغییر رتبه اشتباه گرفت.
چه نوع گزارش و روشی برای سنجش پیشنهاد شده است؟
پیش از شروع، معلوم کنید پیشرفت را چگونه می‌فهمید. اگر تنها معیار، افزایش رتبه چند عبارت باشد، تغییر کیفیت ورودی یا عملکرد صفحات مهم ممکن است دیده نشود. اگر فقط تعداد کارها گزارش شود، ارتباط آن‌ها با هدف مبهم می‌ماند. پیشنهاد باید میان اجرا، تغییر عملکرد و اقدام ارزشمند کاربر ارتباط برقرار کند.
شاخص را با منبع و مبنای مقایسه تعریف کنید
برای نمونه، بررسی کلیک صفحات اولویت‌دار در سرچ کنسول با شمارش درخواست‌های مرتبط در سایت دو بخش متفاوت از ارزیابی‌اند. لازم است معلوم باشد هر شاخص از کجا می‌آید، چه دوره‌ای با چه دوره‌ای مقایسه می‌شود و محدودیت اندازه‌گیری چیست. همه کلیک‌ها نیز الزاماً فرصت فروش مناسب نیستند.
تغییر فصل، تقاضای بازار و جست‌وجوی نام برند می‌توانند تفسیر روند را عوض کنند. مجری لازم نیست اثر همه عوامل را با قطعیت جدا کند، اما باید از نسبت‌دادن تمام رشد به یک اقدام پرهیز کند. در جلسه انتخاب، یک نمونه گزارش بخواهید و ببینید آیا از آن می‌توان تصمیم بعدی را فهمید.
جلسه بازبینی باید به تصمیم ختم شود
مشخص کنید گزارش در چه فاصله‌ای ارائه می‌شود و چه کسی درباره آن پاسخ می‌دهد. گزارش مفید فقط نمودار نیست؛ کار انجام‌شده، دلیل انتخاب، نتیجه قابل مشاهده و مانع باقی‌مانده را توضیح می‌دهد. نحوه ورود کارفرما به تصمیم‌های مهم هم باید روشن باشد.
برای مثال، اگر یک صفحه نمایش بیشتری می‌گیرد اما کلیک آن تغییر نمی‌کند، پیشنهاد باید امکان تحلیل صفحه و نتیجه جست‌وجو را فراهم کند؛ نه اینکه صرفاً تعداد مقاله ماه بعد افزایش یابد. چنین مثالی را در جلسه مطرح کنید تا شیوه فکرکردن تیم را ببینید، بدون اینکه از او راه‌حل قطعی بدون داده بخواهید.
روش‌ها، دسترسی‌ها و هزینه‌های جانبی چقدر شفاف‌اند؟
پیشنهاد باید روشن کند تیم چگونه کار می‌کند و برای تصمیم‌های حساس چه تأییدی لازم است. حفظ محرمانگی ابزارها یا فرایند داخلی، مجوز پنهان‌کردن تغییرهایی که روی سایت شما انجام می‌شوند نیست. به‌خصوص درباره تغییر فنی گسترده، انتشار بیرونی و ایجاد حساب جدید، مسئولیت و دسترسی را مشخص کنید.
دلیل اقدامات بیرونی و روش اجرای آن‌ها را بپرسید
اگر پیشنهاد شامل انتشار رپورتاژ است، هدف، مخاطب رسانه، صفحه مقصد و روش تأیید هزینه باید روشن باشند. تعداد لینک به‌تنهایی معیار کیفیت نیست. سیاست‌های گوگل، ساخت یا خرید لینک با هدف دست‌کاری رتبه را در محدوده لینک‌های هرزنامه قرار می‌دهد؛ لینک تبلیغاتی پولی باید به‌درستی مشخص شود.
از مجری بخواهید اقدام پیشنهادی و ریسک آن را توضیح دهد. ادعای ارتباط ویژه با گوگل یا روش محرمانه‌ای که نیازی به توضیح ندارد، جای پاسخ روشن را نمی‌گیرد. برای بررسی فنی راه‌حل‌ها می‌توان از مستندات معتبر استفاده کرد؛ صرف نمایش امتیاز یک ابزار، ضرورت اجرای همه توصیه‌های آن را ثابت نمی‌کند.
مالکیت حساب و حدود دسترسی را ثبت کنید
در مرحله شناخت اولیه، دسترسی متناسب با نیاز و ترجیحاً فقط خواندنی به داده‌ها بدهید. اگر بعداً دسترسی اجرایی لازم شد، نقش و دلیل آن روشن باشد. حساب‌های اصلی کسب‌وکار باید تحت کنترل خود مجموعه بمانند و برای اعضای تیم دسترسی قابل مدیریت تعریف شود؛ ارسال رمز مشترک جای این نظم را نمی‌گیرد.
همچنین درباره نسخه پشتیبان، ثبت تغییرها و تحویل اطلاعات در پایان همکاری سؤال کنید. منظور از پایان همکاری لزوماً بروز اختلاف نیست؛ تغییر ساختار تیم یا جابه‌جایی مسئولیت هم رخ می‌دهد. بهتر است از ابتدا معلوم باشد گزارش‌ها، فایل‌های کاری و فهرست تغییرها چگونه تحویل داده می‌شوند.
در کنار این موارد، هزینه‌های داخل و خارج از پیشنهاد را تفکیک کنید. این مقاله وارد نرخ‌گذاری نمی‌شود؛ برای بررسی دستمزد، محتوا، اجرای فنی و بودجه رسانه، راهنمای هزینه خدمات سئو چگونه محاسبه می‌شود؟ را ببینید.
چطور چند پیشنهاد را به تصمیم قابل دفاع تبدیل کنیم؟
برای همه مجریان، شرح مسئله و پرسش‌های اصلی یکسان بفرستید. سپس پاسخ‌ها را در یک جدول ثبت کنید و ابهام‌های مهم را پیش از انتخاب به‌صورت مکتوب برگردانید. هدف، پیدا کردن فایلی با بیشترین ردیف خدمات نیست؛ باید معلوم شود کدام برنامه برای شرایط واقعی شما قابل اجرا و پیگیری است.
| محور | دنبال چه پاسخی باشیم؟ | ابهام نیازمند پیگیری |
|---|---|---|
| شناخت مسئله | هدف، مخاطب و صفحات اولویت‌دار مشخص‌اند | متن عمومی بدون اشاره به کسب‌وکار |
| دامنه تحویل | خروجی و مرز بررسی با اجرا روشن است | اصطلاح‌های کلی بدون تحویل مشخص |
| امکان اجرا | مسئول، وابستگی و مسیر تأیید تعریف شده‌اند | برنامه بدون توسعه‌دهنده یا تأییدکننده |
| شواهد و وعده‌ها | نقش تیم، شرایط نمونه و فرض‌ها توضیح داده می‌شوند | رتبه تضمینی یا نمودار بدون زمینه |
| سنجش و ارتباط | شاخص، منبع داده و روش بازبینی روشن‌اند | گزارش صرفاً فهرست کار یا تصویر رتبه |
| شفافیت همکاری | روش‌ها، دسترسی‌ها و هزینه اضافه مشخص‌اند | تغییر یا خرید بدون سازوکار اطلاع و تأیید |
پس از دریافت پاسخ، هر پیشنهاد را در یکی از سه وضعیت قرار دهید: قابل ادامه مذاکره، نیازمند رفع ابهام، یا نامتناسب با نیاز پروژه. لازم نیست همه تفاوت‌ها را به امتیاز عددی تبدیل کنید؛ نبود مسئول اجرا یا اصرار بر وعده غیرقابل اتکا ممکن است از چند مزیت ظاهری مهم‌تر باشد.
اگر یک تیم هنوز نمی‌تواند بدون بررسی اولیه دامنه نهایی بدهد، درباره همان مرحله و معیار تصمیم بعد از آن مذاکره کنید. در پایان جلسه، موارد توافق‌شده، سؤال‌های باز و اقدام بعدی را ثبت کنید. انتخاب خوب زمانی قابل دفاع است که دلیلش را بتوان با نیاز پروژه و پاسخ‌های مستند توضیح داد.
در آژانس خلاقیت امین، همکاری سئو با شناخت نیاز کسب‌وکار و تدوین نقشه راه شروع می‌شود و برنامه اجرا بر پایه آن شکل می‌گیرد. برای بررسی وضعیت پروژه و تعریف محدوده همکاری، صفحه خدمات سئو آژانس خلاقیت امین را ببینید.