دقیقه
1 آبان 1405وقتی سایت نتیجه مطلوب نمی‌دهد، دو پیشنهاد معمولاً روی میز قرار می‌گیرد: چند بخش را اصلاح کنیم یا پروژه بازطراحی کامل را شروع کنیم. انتخاب عجولانه در هر دو جهت هزینه دارد. ممکن است برای مشکلی در فرم تماس، کل سایت را از نو طراحی کنید؛ یا ماه‌ها برای اصلاح بخش‌هایی هزینه کنید که ریشه مشترک و ساختاری دارند.
انتخاب مناسب به گستردگی مشکل، امکان اصلاح در ساختار فعلی و هدف کسب‌وکار بستگی دارد. قدیمی‌بودن ظاهر، تغییر سایت رقیب یا سلیقه شخصی به‌تنهایی برای بازطراحی کامل کافی نیست. از طرف دیگر، اگر کاربران در چند مسیر اصلی با مانع روبه‌رو هستند و ساختار فعلی اجازه اصلاح منسجم نمی‌دهد، تغییر چند دکمه هم پاسخ مناسبی نخواهد بود.
این راهنما کمک می‌کند پیش از درخواست قیمت یا شروع طراحی، محدوده درست پروژه را انتخاب کنید. منظور از نتیجه بهتر نیز فقط افزایش بازدید نیست؛ باید روشن باشد کدام کارِ کاربر یا نیاز کسب‌وکار قرار است بهتر انجام شود.
اصلاح محدود، بازطراحی بخشی و بازطراحی کامل چه تفاوتی دارند؟
اصلاح محدود: برطرف‌کردن یک مسئله مشخص
در اصلاح محدود، مسئله و محدوده آن نسبتاً روشن است و قرار نیست منطق کلی سایت تغییر کند. برای مثال، پیام خطای فرم قابل فهم نیست، اطلاعات ارسال کالا دیر نمایش داده می‌شود یا دکمه درخواست مشاوره در موبایل زیر یک عنصر ثابت پنهان می‌ماند. تغییر باید همان مانع را برطرف کند و در صفحات وابسته نیز بررسی شود.
کوچک‌بودن محدوده به معنی بی‌اهمیت‌بودن کار نیست. اصلاح یک فرم اصلی ممکن است برای کسب‌وکار ارزشمند باشد. بااین‌حال، نمی‌توان از اندازه ظاهری تغییر درباره هزینه یا دشواری اجرا نتیجه گرفت؛ گاهی یک تغییر کوچک به سامانه دیگری وابسته است و بررسی فنی لازم دارد.
بازطراحی بخشی: اصلاح یک مسیر یا مجموعه‌ای مرتبط از صفحات
گاهی مشکل از یک عنصر فراتر می‌رود، اما تمام سایت را درگیر نکرده است. برای نمونه، مسیر انتخاب خدمت تا ثبت درخواست نیاز به بازطراحی دارد، درحالی‌که بخش مقالات و پنل مدیریت پاسخ‌گوی نیازها هستند. در این حالت می‌توان یک جریان کامل را بازبینی کرد: ترتیب اطلاعات، انتخاب‌ها، فرم، حالت‌های خطا و تأیید نهایی.
این گزینه میان اصلاح جزئی و بازطراحی کامل قرار می‌گیرد. مرز آن باید روشن باشد تا پروژه به مجموعه‌ای از تغییرهای پراکنده تبدیل نشود. همچنین اجزای مشترک، مانند منو، فرم‌ها و سبک دکمه‌ها، باید با بخش‌های باقی‌مانده سازگار بمانند.
بازطراحی کامل تجربه با تعویض فناوری یکسان نیست
در بازطراحی کامل، ساختار اطلاعات، مسیرهای اصلی و نظام بصری سایت به‌صورت گسترده بررسی می‌شوند. این تصمیم الزاماً به معنی حذف وردپرس، تعویض همه افزونه‌ها یا تغییر تمام آدرس‌ها نیست. به همین ترتیب، ممکن است زیرساخت فنی نیاز به بازسازی داشته باشد، اما بخش زیادی از طراحی و محتوای فعلی قابل حفظ باشد.
بنابراین در پیشنهاد مجری، «دامنه طراحی» و «دامنه پیاده‌سازی» را جدا بخواهید. عبارت کلی «سایت اختصاصی جدید» روشن نمی‌کند چه چیزی تغییر می‌کند، چرا باید تغییر کند و کدام دارایی‌های موجود باقی می‌مانند.
قبل از انتخاب، شواهد مشکل را کنار هم بگذارید
از یک جمله قابل بررسی شروع کنید: «کاربر در انتخاب خدمت مناسب سردرگم می‌شود» یا «ثبت سفارش در موبایل در مرحله مشخصی متوقف می‌شود». جمله‌هایی مانند «سایت ضعیف است» هنوز برای انتخاب نوع پروژه کافی نیستند. کنار هر مسئله بنویسید کدام کاربران درگیرند، در کدام صفحه یا مسیر رخ می‌دهد و شاهد شما چیست.
گزارش آماری را با رفتار واقعی کاربر مقایسه کنید
آمار می‌تواند محل افت را نشان دهد، اما علت آن همیشه از روی نمودار مشخص نمی‌شود. مشاهده انجام یک کار مشخص توسط کاربران، پیام‌های پشتیبانی و بازخورد تیم فروش می‌تواند توضیح دهد که مانع چیست. راهنمای سنجش موفقیت خدمات در GOV.UK نیز بر کنار هم گذاشتن معیارهای عملکرد و تحقیق کاربر تأکید دارد.
صحت اندازه‌گیری را هم بررسی کنید. ثبت‌نشدن یک رویداد تحلیلی با انجام‌نشدن آن کار یکسان نیست. اگر فرم واقعاً ارسال می‌شود اما ابزار تحلیل آن را ثبت نمی‌کند، ابتدا باید اندازه‌گیری اصلاح شود. همچنین کاهش تعداد درخواست‌ها می‌تواند به تغییر کیفیت ورودی یا شرایط ارائه خدمت مربوط باشد؛ طراحی سایت تنها فرضیه ممکن نیست.
اگر هنوز علت بازدید بدون درخواست را نمی‌دانید، بررسی تشخیصی را پیش از تعیین محدوده بازطراحی انجام دهید:
محدودیت فنی را با نمونه مشخص بخواهید
از تیم فنی بپرسید اصلاح پیشنهادی دقیقاً به چه بخش‌هایی وابسته است. پاسخ «کدها قدیمی‌اند» کافی نیست. توضیح مفید نشان می‌دهد کدام وابستگی، تغییر را پرریسک می‌کند، آیا راه اصلاح تدریجی وجود دارد و چه بخش‌هایی باید دوباره آزمایش شوند. در مقابل، داشتن وردپرس یا استفاده از یک صفحه‌ساز به‌خودی‌خود ثابت نمی‌کند که سایت نیازمند بازسازی کامل است.
اگر داده کافی ندارید، خروجی مرحله نخست می‌تواند یک بررسی محدود باشد: مشاهده مسیر اصلی کاربر، ارزیابی وابستگی‌های فنی و ثبت خط مبنا. کمبود شواهد را به عنوان ابهام ثبت کنید؛ آن را با اطمینان ظاهری در پیشنهاد بازطراحی جایگزین نکنید.
چه زمانی اصلاح محدود کافی است و چه زمانی دامنه را بزرگ‌تر کنیم؟
جدول زیر یک چارچوب تصمیم‌گیری است، نه فرمول قطعی یا امتیاز تضمینی. ممکن است یک سایت در هر ردیف وضعیت متفاوتی داشته باشد؛ جمع‌بندی باید با توجه به اهمیت مسیرهای اصلی و محدودیت‌های واقعی پروژه انجام شود.
| معیار | نشانه مناسب برای اصلاح محدود یا بخشی | نشانه نیاز به بررسی بازطراحی گسترده |
|---|---|---|
| گستردگی مشکل | مانع در یک صفحه، عنصر یا جریان مشخص متمرکز است. | چند مسیر اصلی از یک ساختار نامناسب آسیب می‌بینند. |
| شناخت علت | علت با شواهد مشخص شده و راه‌حل قابل آزمایش است. | مسائل مرتبط و گسترده‌اند و به جمع‌بندی طراحی در سطح سایت نیاز دارند. |
| امکان اجرا | ساختار فعلی تغییر را با وابستگی‌های قابل مدیریت می‌پذیرد. | اصلاح مسیرهای ضروری مستلزم تغییرات بنیادی و به‌هم‌پیوسته است. |
| هدف کسب‌وکار | مخاطب و خدمت اصلی ثابت مانده‌اند. | مخاطب، مدل ارائه خدمت یا کارهای اصلی کاربران تغییر جدی کرده است. |
| سابقه اصلاحات | اصلاح‌ها نتیجه قابل مشاهده و قابل نگهداری داشته‌اند. | اصلاح‌ها مرتب با محدودیت مشترک روبه‌رو می‌شوند و ناسازگاری ایجاد می‌کنند. |
یک نشانه مبهم برای بزرگ‌کردن پروژه کافی نیست. مثلاً پایین‌بودن نرخ تبدیل، بدون شناخت علت، نه اصلاح محدود را تأیید می‌کند و نه بازطراحی کامل را. همچنین موفقیت یک اصلاح کوچک ثابت نمی‌کند که تمام مشکلات سایت به همان روش حل می‌شوند.
گروه نیلسن نورمن در مقایسه تغییر تدریجی و بازطراحی گسترده پیشنهاد می‌کند تصمیم بر شواهد کاربر و اهداف روشن تکیه داشته باشد. در کاربرد عملی، سؤال اصلی این است: آیا می‌توان مسئله مهم را در ساختار موجود حل کرد، یا خود ساختار مانع رسیدن به هدف شده است؟
سه موقعیت فرضی برای انتخاب دامنه مناسب
سایت خدماتی با مشکل در فرم موبایل
فرض کنید کاربران توضیح خدمت را می‌خوانند و فرم را باز می‌کنند، اما هنگام واردکردن شماره تماس با پیام خطای مبهم مواجه می‌شوند. بررسی نشان می‌دهد خدمت و مراحل ثبت درخواست برایشان روشن است و مانع اصلی همان اعتبارسنجی فرم است. شروع با اصلاح فرم، پیام‌ها و حالت تأیید، همراه با بررسی ارسال واقعی درخواست، دامنه معقول‌تری از تغییر کل سایت دارد.
معیار ارزیابی نیز باید به همان مسئله مربوط باشد: آیا کاربر می‌تواند درخواست معتبر را ثبت کند و آیا درخواست به تیم پاسخ‌گو می‌رسد؟ تغییر رنگ صفحه اصلی، حتی اگر جذاب‌تر شود، پاسخ مستقیمی به این مسئله نمی‌دهد.
فروشگاهی با دسته‌بندی ناسازگار با شیوه انتخاب مشتری
در یک مثال فرضی دیگر، مشتریان محصول را بر اساس کاربرد جست‌وجو می‌کنند، اما دسته‌بندی سایت بر اساس ساختار داخلی تأمین‌کنندگان شکل گرفته است. سردرگمی در منو، فیلترها، فهرست محصول و مقایسه تکرار می‌شود. اینجا اضافه‌کردن یک بنر احتمالاً مسئله مشترک را حل نمی‌کند؛ مسیر کشف و انتخاب محصول به بازطراحی منسجم نیاز دارد.
بااین‌حال، نتیجه بررسی ممکن است بازطراحی همین بخش باشد و نیازی به تعویض سامانه سفارش یا بخش محتوایی وجود نداشته باشد. اگر مشخص شود مشکلات مشابه در بیشتر مسیرهای اصلی ریشه دارند، آن‌وقت بررسی بازطراحی گسترده توجیه روشن‌تری پیدا می‌کند.
سایتی که پس از تغییر خدمت، پیام و مسیر قدیمی دارد
فرض کنید کسب‌وکار از فروش یک خدمت ساده به ارائه راهکارهای سازمانی رسیده است. مشتری جدید پیش از تماس به اطلاعاتی درباره فرایند همکاری، نمونه‌های مرتبط و شرایط ارزیابی نیاز دارد، اما سایت هنوز برای خرید سریع خدمت قبلی ساخته شده است. تغییر تنها ظاهر، شکاف میان نیاز مشتری و ساختار اطلاعات را برطرف نمی‌کند.
در این وضعیت ابتدا باید نیاز اطلاعاتی و مسیر تصمیم مشتری جدید روشن شود. ممکن است نتیجه، بازطراحی صفحات خدمات و مسیر درخواست جلسه باشد؛ یا به‌دلیل تغییر گسترده مخاطب و پیشنهاد کسب‌وکار، دامنه بزرگ‌تری لازم شود. این مثال‌ها آموزشی‌اند و گزارش نتیجه پروژه واقعی آژانس محسوب نمی‌شوند.
هزینه و ریسک را برای دو محدوده قابل مقایسه بسنجید
مقایسه مبلغ «اصلاح سایت» با «طراحی سایت جدید» زمانی مفید است که خروجی‌ها روشن باشند. پیشنهاد ارزان‌تر ممکن است فقط ظاهر چند صفحه را تغییر دهد، درحالی‌که پیشنهاد دیگر تحقیق، بازنویسی محتوا، طراحی حالت‌های مختلف، پیاده‌سازی و آزمون را شامل شود. ابتدا مشخص کنید هر گزینه کدام مسئله را حل می‌کند و چه مسئله‌ای را باقی می‌گذارد.
هزینه تهیه محتوا، ورود دوباره داده‌ها، بررسی اتصال فرم‌ها و سفارش‌ها، آموزش تیم و نگهداری پس از اجرا را نیز ببینید. در اصلاح محدود، هزینه تغییرهای بعدی و ناسازگاری احتمالی مهم است؛ در بازطراحی کامل، دامنه انتقال و آزمایش بیشتر می‌شود. هیچ‌کدام ذاتاً در همه پروژه‌ها ارزان‌تر یا کم‌ریسک‌تر نیستند.
صفحات دارای ورودی، آدرس‌های معتبر و محتوای ارزشمند را جزو دارایی‌های قابل حفظ در نظر بگیرید. بازطراحی لزوماً نباید آدرس‌ها را تغییر دهد. اگر تغییر آدرس لازم باشد، باید برای آن برنامه مشخص داشت؛ راهنمای جابه‌جایی سایت گوگل نیز بر برنامه‌ریزی، آزمون و پایش تأکید می‌کند و نوسان موقت در جست‌وجو را ممکن می‌داند. هیچ پیشنهاد بازطراحی نباید حفظ یا رشد رتبه را بدون قید تضمین کند.
اگر هنوز مطمئن نیستید، یک مرحله محدود و قابل ارزیابی تعریف کنید
لازم نیست در اولین جلسه میان «هیچ تغییری ندهیم» و «همه‌چیز را عوض کنیم» تصمیم نهایی بگیرید. می‌توان بررسی را روی یک مسیر مهم متمرکز کرد، راه‌حل را در نمونه تعاملی سنجید و وابستگی‌های اجرای آن را مشخص کرد. هدف این مرحله، کاهش ابهام درباره دامنه پروژه است؛ نه شروع مجموعه‌ای بی‌پایان از اصلاحات بدون برنامه.
پیش از شروع، سؤال، خروجی و زمان بازبینی را مشخص کنید. مثلاً سؤال این است که آیا کاربران پس از اصلاح ترتیب اطلاعات می‌توانند خدمت مناسب را انتخاب کنند. خروجی می‌تواند نسخه آزمایشی مسیر، مشاهده رفتار کاربر و برآورد اجرای آن باشد. اگر مانع برطرف شد و وابستگی‌ها قابل مدیریت بود، اجرای محدود قابل دفاع‌تر می‌شود؛ اگر علت مشترک در چند مسیر آشکار شد، باید دامنه را دوباره بررسی کرد.
پس از اجرا نیز نتیجه را با خط مبنا بسنجید. در سایت کم‌ترافیک، چند درخواست بیشتر در یک بازه کوتاه برای ادعای رشد قطعی کافی نیست. ترکیب شواهد رفتاری، خطاهای ثبت‌شده و کیفیت درخواست‌ها می‌تواند تصویر روشن‌تری بدهد. تغییر هم‌زمان تبلیغات، قیمت و طراحی نیز تفسیر نتیجه را دشوار می‌کند؛ این عوامل را در گزارش ثبت کنید.
قبل از قرارداد، تصمیم را در یک شرح پروژه روشن ثبت کنید
جمع‌بندی باید آن‌قدر مشخص باشد که تیم طراحی، فنی و کارفرما برداشت مشترکی داشته باشند. این موارد را ثبت کنید:
- مسئله و شاهد: چه مانعی برای کدام کاربر وجود دارد و از کجا آن را می‌دانیم؟
- محدوده تغییر: کدام صفحات، مسیرها و حالت‌ها داخل پروژه‌اند و چه چیزهایی فعلاً خارج از آن هستند؟
- دارایی‌های قابل حفظ: کدام محتوا، آدرس، قابلیت، داده و جزء طراحی باید باقی بماند؟
- معیار پذیرش: از کجا می‌فهمیم خروجی فنی و تجربه طراحی‌شده درست کار می‌کنند؟
- وابستگی‌ها: محتوا، تصمیم‌ها، دسترسی‌ها و تأییدها را چه کسی و چه زمانی فراهم می‌کند؟
- بازبینی پس از اجرا: چه کسی نتیجه را بررسی می‌کند و چه شواهدی باعث اصلاح یا گسترش مرحله بعد می‌شود؟
در فرایند طراحی UI/UX آژانس خلاقیت امین، گفت‌وگو با کارفرما و شناخت نیازها و رقبا مبنای جمع‌بندی طراحی است. سپس وایرفریم با جزئیات و تعاملات قابل ارائه آماده می‌شود و پس از بررسی و اصلاح، طراحی رابط برای دسکتاپ و موبایل با توجه به هویت بصری و اجزای طراحی ادامه پیدا می‌کند. تأیید طرح پیش از پیاده‌سازی کمک می‌کند محدوده و انتظار از خروجی روشن‌تر باشد.
تصمیم مناسب، کوچک‌ترین تغییری است که برای حل مسئله واقعی کافی باشد و در ساختار سایت قابل نگهداری بماند. گاهی این تغییر یک اصلاح محدود است، گاهی بازطراحی یک مسیر، و گاهی بازنگری گسترده‌تر. برای شروع همکاری، شواهد مسئله و محدودیت‌های فعلی را آماده کنید تا گفتگو درباره انتخاب دامنه، از نیاز کسب‌وکار آغاز شود.
برای اصلاح یا بازطراحی سایت از کجا شروع کنیم؟ مسئله‌های فعلی سایت و هدف کسب‌وکارتان را با ما مطرح کنید تا محدوده مناسب طراحی بررسی شود. خدمات طراحی UI/UX آژانس خلاقیت امین را ببینید.